gebogen

Van kruissteek tot naaldkunst in museum

Vanaf zondag 28 februari is de nieuwe tentoonstelling “Van kruissteek tot naaldkunst” te zien. We kunnen het ons nu nauwelijks meer voorstellen hoe veel werk er in de afgelopen anderhalve eeuw door vrouwen is gestoken in allerlei nuttige en fraaie handwerken. Van geborduurde kleedjes tot versierd linnengoed. Voor gebruik in huis maar ook voor gebruik in de kerk. De verschillende merklappen zullen zeker nostalgische gevoelens losmaken bij veel bezoekers. Het oudste stuk in de tentoonstelling dateert uit 1866 en is gemaakt door Johanna Uyttewaal. Centraal in de voorstelling staat een geborduurde Christus aan het kruis. Hij wordt omringd door van stof gemaakte bloemen. Behalve merklappen en geborduurde schilderijen werden er ook nuttige voorwerpen versierd. Wie heeft er tegenwoordig nog een handdoekenrekje met de geborduurde versieringen en de tekst “Mijn keuken is mijn trots”. Verder in de tentoonstelling onder andere een groot wandkleed met de ark van Noach en afbeeldingen van historische gebouwen zoals de stadspoorten van Culemborg en Tiel. En natuurlijk ook veel naaigerei.

kazemat

Fraaie en nuttige handwerken

Op zondag 27 augustus was de tentoonstelling met fraaie en nuttige handwerken uit de vorige eeuw voor de laatste keer te zien.

We kunnen het ons nu nauwelijks meer voorstellen hoe veel werk er in de afgelopen anderhalve eeuw door vrouwen is gestoken in allerlei nuttige en fraaie handwerken. Van geborduurde kleedjes tot versierd linnengoed. Voor gebruik in huis maar ook voor gebruik in de kerk. Het oudste stuk in de tentoonstelling dateert uit 1866 en is gemaakt door Johanna Uyttewaal. Centraal in de voorstelling staat een geborduurde Christus aan het kruis. Hij wordt omringd door van stof gemaakte bloemen. Behalve merklappen en geborduurde schilderijen zijn er ook versierde nuttige voorwerpen te zien. Wie heeft er tegenwoordig nog een handdoekenrekje met de geborduurde tekst “Mijn keuken is mijn trots”. Verder in de tentoonstelling onder andere een groot wandkleed met de ark van Noach en natuurlijk ook veel oud en fraai naaigerei.

gebogen

Voor elk wat wils in museum in Schalkwijk

Wel of geen vakantie, het is altijd tijd voor een uitje in eigen omgeving. In Dorpsmuseum “Dijkmagazijn De Heul” aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk is voor jong en oud wat te zien. Voor jong is er analoog kinderspeelgoed. Zonder knopje en bliepjes maar van hout en metaal. Van Meccano tot fornuisjes en auto’s en poppen. Voor oud trouwens ook wel interessant. Voor historisch geïnteresseerden is er de maquette van het Kasteel van Schalkwijk en archeologische vondsten. Voor liefhebbers van nuttige en fraaie handwerken zijn er geborduurde schilderijen en versierde kledingstukken. En niet te vergeten voor (bijna) iedereen interessant de selectie uit giften die het museum in de afgelopen jaren heeft gekregen. Van een kleine maquette van de Schalkwijkse sporthal, tevens spaarpot, tot een oude wieg van riet en een metalen reclamebord voor mengvoeder.

Voor meer alledaagse en bijzondere voorwerpen uit uw eigen verleden kom zelf kijken in het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

Toverlantaarn

Oud speelgoed in museum

Het museum biecdt een mooie kans om herinneringen op te halen aan speelgoed van vroeger. En om de (klein)kinderen kennis te laten maken met speelgoed zonder batterijen uit de tweede helft van de vorige eeuw Destijds was er speelgoed voor jongens en speelgoed voor meisjes. Voor de meisjes zijn er verschillende speelgoedfornuizen, met alle potten en pannen die daarbij horen. En natuurlijk ook poppen en poppenwagens. Voor de jongens (en hun vaders) zijn er miniatuur auto’s van blik en hout en een reuzenrad van meccano. Daarnaast ook allerlei boekjes voor jonge kinderen en spelletjes. Let op: Met veel speelgoed mag ook echt gespeeld worden. Vraag het aan de vrijwilligers van het museum!

Zowel interessant voor kinderen als voor mensen die hun kindertijd terug willen zien. Bij Kinderwereld kunt u bijvoorbeeld denken aan speelgoed, kinderboeken, geboortekaartjes en ansichtkaarten met kinderen. Vergeet trouwens ook niet de albums met schoolfoto’s uit Schalkwijk niet.

De tentoonstelling gaat terug naar de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. Soms nog iets verder terug. In het museum is geen speelgoed op batterijen te zien. Alles is handmatig en met sommige voorwerpen mag ook gespeeld worden. Er is een poppenkast met bijbehorende poppen waarmee kinderen hun eigen verhaal kunnen spelen. Ook zijn er oude miniatuur keukenspullen en een reuzenrad en een vrachtauto van meccano die handmatig in beweging gezet kunnen worden.

De wat oudere bezoekers kunnen terug naar hun jaren op de lagere school. Er is een toverlantaarn waarmee filmstrookjes vertoond kunnen worden. Niet alleen over actuele en nuttige onderwerpen uit de jaren vijftig en zestig maar ook met sprookjes.

gebogen

Weer nieuwe zaken in museum van Schalkwijk en Tull en t Waal

Vanaf zondag 29 mei 2016 waren er weer nieuwe zaken te zien.

In de tentoonstelling Kinderwereld zijn behalve kinderspeelgoed ook schoolattributen te zien uit de vorige eeuw. Zo is er een exemplaar van het beroemde leesplankje leesplankje van Ligthart en Jetses te zien. Een oud inwoonster van Schalkwijk die onlangs het museum bezocht herkende de tekst niet. Zij zat op een katholieke school. Bij haar op school, zestig jaar geleden, werd het leesplankje fraters van Tilburg gebruikt. In plaats van met Aap, Noot, Mies begon dat plankje met Aap, Roos, Vis. Ook het einde was anders. Zij wist zich de tekst nog helemaal te herinneren en schreef die op het bord in onze poppenhoek.

Onder de giften die te zien zijn in de tentoonstelling zijn een tegeltableau van het 60 jarig jubileum van de Bouw- en Houtbond FNV Schalkwijk en enkele oude reclameborden. Voldoende reden om weer eens een bezoek te brengen aan het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

Kunt u ons ook wat vertellen uit uw eigen verleden, of wilt u gewoon eens kijken naar voorwerpen uit het verleden van uzelf of uw ouders, kom dan naar het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

gebogen

Bezetting van Fort in 1968 in museum in Schalkwijk

Op zondag 25 september 2016 was er speciale aandacht voor de bezetting van een fort door Schalkwijkse jeugd in 1968. Voor de nachtelijke actie rukt in totaal 10 man Rijkspolitie en Koninklijke Marechaussee uit. Als er defensie-eigendom en munitieopslag in het geding is kan er geen risico worden genomen. In de jaren zestig verwerft de Nederlandse jeugd meer vrijheid van ouders en gezag. Zo ook in Schalkwijk. Daar gebeurt dat met het opknappen en weer in gebruik nemen van het leegstaande clubhuis van de verkenners als “Soos” in 1967 / 1968. Vijf leden van de soos, Jan Baas, Henk Heijman, Ko Baas, Harrie Kuiper en Bert Smit, besluiten dat het tijd wordt voor een stunt. Het ministerie van Defensie moet de forten openstellen voor recreatie. Om daar aandacht voor te vragen besluiten zij om Fort De Snel in Tull en ’t Waal te bezetten in de nacht van 22 op 23 juni 1968. Voor de publiciteit leggen zij contact met een journalist. Op De Snel ligt echter munitie opgeslagen. Defensie krijgt er lucht van, vreest antimilitarisme en munitiediefstal en rukt uit met twee overvalwagens. Wilt u weten hoe het nachtelijke avontuur in de fortgracht en de confrontatie met Het Gezag is verlopen, kom dan de foto’s en krantenartikelen bekijken in het Dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

Voor meer alledaagse en bijzondere voorwerpen uit uw eigen verleden kom zelf kijken in het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

gebogen

Ansichtkaarten waterlinie eenmalig te zien

Op zondag 31 juli waren eenmalig een verzameling ansichtkaarten over de Nieuwe Hollandse Waterlinie te zien.

De Nieuwe Hollandse Waterlinie loopt vanaf het IJsselmeer onder andere via het grondgebied van de toenmalige gemeenten Houten, Tull en ’t Waal, Schalkwijk, Jutphaas en Vreeswijk. Daar liggen verschillende polders lager dan de rivier de Lek. Belangrijkste onderdeel van de verdediging is de mogelijkheid om het land onder water te zetten in tijden van gevaar. Om het land snel onder water te kunnen zetten worden inlaatsluizen gebouwd en kanalen aangelegd. Om deze waterstaatkundige werken en de hoger gelegen gebieden te beschermen worden forten aangelegd. Fotograferen van militaire objecten is uiteraard verboden. Ook mogen gemobiliseerde militairen niet vertellen waar zij zijn gelegerd. Daarom zijn oude ansichtkaarten van de waterlinie schaars. Een aantal daarvan is te zien in de eenmalige tentoonstelling. Zo zijn er ansichtkaarten van de inundatiesluizen in Vreeswijk en Wijk bij Duurstede maar ook een kaart van fort Jutfaas uit 1906. Vooral in de mobilisatieperiodes 1914-1918 en 1939-1940 worden er vanuit de forten veel ansichtkaarten verstuurd. Na de Tweede Wereldoorlog verliest de waterlinie haar militaire waarde. De forten blijven geheimzinnig. Uit de jaren zestig zijn diverse zwart-wit ansichtkaarten te zien. Bijvoorbeeld van de forten Honswijk (militair terrein) en Voordorp (Sportcentrum van de Nederlandse Invaliden Sportbond). Recent zijn de kaarten met tekeningen van meer dan 15 forten van Lex Tempelman.

gebogen

Tentoonstelling Indiëgangers voor de laatste keer te zien

Tot zondag 27 maart 2016 was de tentoonstelling Indiëgangers te zien. De tentoonstelling gaat over de over de dienstplichtige militairen uit Schalkwijk en Tull en ’t Waal die na de tweede Wereldoorlog naar Indië werden gestuurd.

Na de bevrijding wil Nederland het normale leven weer oppakken. Daar hoort ook het herstel van de oude situatie in Nederlands Oost Indië bij. De plaatselijke bevolking denkt daar anders over. Op 17 augustus 1945 roept Soekarno de onafhankelijkheid uit. Nederland legt zich daar niet bij neer en stuurt het leger. Ook uit Schalkwijk en Tull en ’t Waal worden tientallen jonge mannen naar Indië gestuurd. Om het contact met hen te onderhouden wordt in 1948 het gestencilde maandblad "CONTACT" opgericht. Daarin veel nieuws over wat er in Schalkwijk gebeurt, een stichtelijk woord van de pastoor of de kapelaan en natuurlijk ook brieven van “onze jongens”. Over de reis per schip, over gevechten in de periode tijdens en na de tweede politionele actie (van 19 december 1948 tot 5 januari1949) en over de periode van na het staakt het vuren van 10 augustus 1949 waarin samengewerkt moest worden met het Indonesische leger, T.N.I..

In de tentoonstelling zijn behalve afleveringen van “CONTACT”ook foto's te zien van vrijwel alle militairen uit Schalkwijk en Tull en 't Waal die waren uitgezonden. Verder voorwerpen zoals insignes van enkele onderdelen, kranten, documenten en een originele soldatenkist.

kerst

Indiëgangers in Museum

Ook is er de tentoonstelling te zien over de jonge mannen die in de periode 1945 – 1950 als militair naar Indië werden gestuurd

Na de bevrijding wil Nederland het normale leven weer oppakken. Daar hoort ook het herstel van de oude situatie in Nederlands Oost Indië bij. De plaatselijke bevolking denkt daar anders over. Op 17 augustus 1945 roept Soekarno de onafhankelijkheid uit. Nederland legt zich daar niet bij neer en stuurt het leger. Eerst vrijwilligers, in de loop van 1946 dienstplichtigen. Ook uit Schalkwijk en Tull en ’t Waal worden tientallen jonge mannen naar Indië gestuurd. Zij zijn verspreidt over verschillende onderdelen en gebieden. Om het contact met hen te onderhouden wordt in 1948 het gestencilde maandblad "CONTACT" opgericht. Daarin veel nieuws over wat er in Schalkwijk gebeurt, een stichtelijk woord van de pastoor of de kapelaan en enkele brieven van Indiëgangers.

In de tentoonstelling zijn foto's te zien van vrijwel alle militairen uit Schalkwijk en Tull en 't Waal die waren uitgezonden. Verder voorwerpen zoals insignes van enkele onderdelen, kranten en documenten.
gebogen

Tentoonstelling 1940-1945 voor de laatste keer te zien

Op zondag 29 november 2015 is Museum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk weer open van 11 tot 4 uur. De tentoonstelling over de tweede Wereldoorlog en de bevrijding is dan voor de laatste keer te zien. De tentoonstelling gaat over de strijd in meidagen van 1940, over de bezetting en over de bevrijding van Schalkwijk en Tull en ’t Waal in mei 1945. De gebeurtenissen in deze periode worden uitgelegd door middel van voorwerpen en foto's. Ook zijn er propagandaposters, schoolplaten van het bombardement op Rotterdam en van de Hongerwinter en boeken. En natuurlijk gedenkborden en andere souvenirs om de meidagen van 1940 te herdenken en om de bevrijding van Nederland 5 jaar later te vieren.

carrier

Smederijen voor de laatste keer te zien

Van 26 januari tot zondag 31 mei 2015 was Museum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk weer open van 11 tot 4 uur. De tentoonstelling over smederijen in Schalkwijk en ’t Goy is dan voor de laatste keer te zien. In de eerste helft van de vorige eeuw waren er in alle kleine dorpen een of meer smederijen. In Schalkwijk had je Van Hengstum op de Brink en Van Ramselaar aan de Heul. In Tull en ’t Waal had je Boumans en in ’t Goy smederij Kuiper. In de tentoonstelling zijn foto’s, documenten en gereedschappen te zien. En natuurlijk ook hoefijzers, allerlei nuttig ijzerwerk voor de bouw of de boerderij maar ook zogenaamd vrij werk. Vergeet ook niet om te kijken naar de enorme blaasbalg van Van Hengstum en naar het gereedschap van Okkerman om stalen banden om houten wagenwielen te leggen. Vanaf zondag 26 januari 2014 is in Museum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk de tentoonstelling over smederijen te zien. Een recente aanwinst is een blaasbalg van zo’n anderhalve meter lang. De blaasbalg is aan het museum uitgeleend door constructiebedrijf Van Hengstum uit Houten, opvolger van smederij Van Hengstum aan de Brink in Schalkwijk. Bediening van de blaasbalg is nog puur handwerk. Dat kan door middel van een ketting maar ook met twee handvatten, ieder aan ėėn kant, zodat twee sterke mannen voor de benodigde lucht kunnen zorgen. Na de komst van elektriciteit heeft de blaasbalg jaren dienst gedaan als bijzettafel in de huiskamer van de familie Van Hengstum. Van smederij Van Hengstum en andere smederijen zijn in het Museum nog veel meer gereedschappen en ook smeedwerk te zien. In de eerste helft van de vorige eeuw zijn er in alle kleine dorpen een of meer smederijen. Naar aanleiding van de tentoonstelling over de smederijen in Schalkwijk en Tull en ’t Waal hebben de vrijwilligers van het museum materiaal aangeboden gekregen van smederij Kuiper uit ’t Goy. Dat past goed bij de huidige tentoonstelling. Behalve hoefijzers, gereedschappen en een echte voorschoot is er ook vrij werk te zien van smid Kuiper. Van smederij Okkerman is gereedschap in bruikleen gekregen om stalen banden om houten wagenwielen te leggen. Vanaf zondag 26 januari is in Museum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk een nieuwe tentoonstelling te zien over smederijen in Schalkwijk en Tull en ’t Waal.
Tegenwoordig kunnen we ons moeilijk iets voorstellen over de belangrijke rol die smederijen vroeger speelden in beide dorpen. In Schalkwijk waren meerdere smederijen. Zo had je Van Hengstum op de Brink en Van Ramselaar aan De Heul. In Tull en ’t Waal had je smederij Boumans aan de Waalseweg. Zij leverden allerlei metalen onderdelen voor de boerderij, voor de bouw en voor andere ambachten. Tegenwoordig koop je dat gewoon bij de groothandel of op Internet. Vroeger werd het speciaal voor je gemaakt.
Behalve foto’s en documenten is er in het museum ook het nodige ijzerwerk te zien. Bijzonder is een door smid van Hengstum gemaakte schaar. Hij was daar blijkbaar trots op. De schaar is op twee plekken voorzien van zijn initialen.

carrier

Tentoonstelling 1940 1945

Ook is er de tentoonstelling te zien over de strijd in meidagen van 1940, de bezetting en over de bevrijding van Schalkwijk en Tull en ’t Waal in mei 1945.

Op 10 mei 1940 om 03.55 uur Nederlandse tijd begint de Duitse invasie. Het Nederlandse leger biedt krachtig weerstand maar is geen partij voor het Duitse leger. In beide dorpen worden stellingen in gereedheid gebracht. Op 14 mei capituleert generaal Winkelman.
Daarna begint een bezetting waarin het leven steeds moeilijker wordt. Vanuit Londen spreken koningin en kabinet het Nederlandse volk moed in via Radio Oranje. De onderdrukking en de schaarste aan steeds meer producten neemt toe. Ook de gemeenten Schalkwijk en Tull en 't Waal ontkomen er niet aan om steeds meer maatregelen van de bezetter uit te voeren.
Op 6 juni 1944 begint de bevrijding van West-Europa met de invasie in Normandië, D-Day. Het duurt nog tot 5 mei 1945 voor de Duitse troepen in Nederland capituleren.

In de tentoonstelling zijn voorwerpen, documenten en  foto's uit de moeilijke jaren 1940 - 1945 te bekijken. Ook zijn er uit het hele land souvenirs van de viering van de bevrijding van 1955 tot 1995.
gebogen

Gebogen doch niet gebroken in museum

De tentoonstelling vanwege 70 jaar bevrijding met voorwerpen uit de jaren 1940 – 1945, is te zien geweest in 2015. Behalve foto’s en pamfletten zijn er ook gedenkborden en tegeltjes te zien. Veel materiaal is destijds door mensen zelf gemaakt. Zo zijn er tegeltjes gemaakt met de afbeelding van een gebogen Nederlandse vlag en de spreuk “Gebogen doch niet gebroken”. Dat komt ook terug op een houten dienblad. Voor alle kinderen en voor ouderen die hun kindertijd weer opnieuw willen beleven is er speelgoed uit de tweede helft van de vorige eeuw te zien. Verder zijn er ook archeologische vondsten, bijvoorbeeld uit de gracht van het kasteel Schalkwijk. Dat kasteel is er niet meer. In het museum is een grote maquette te zien van het Kasteel.

kerst

Nieuw materiaal in museum

Er was in 2014 allerlei nieuw materiaal te zien in de tentoonstellingen over smederijen en over Het Gebouw. In de eerste helft van de vorige eeuw zijn er in alle kleine dorpen een of meer smederijen. Naar aanleiding van de tentoonstelling over de smederijen in Schalkwijk en Tull en ’t Waal hebben de vrijwilligers van het museum materiaal aangeboden gekregen van smederij Kuiper uit ’t Goy. Dat past goed bij de huidige tentoonstelling. Behalve hoefijzers, gereedschappen en een echte voorschoot is er ook vrij werk te zien van smid Kuiper. Van smederij Okkerman is gereedschap in bruikleen gekregen om stalen banden om houten wagenwielen te leggen. Ook van Het Gebouw blijft er materiaal binnen komen. Soms zijn het kleine maar leuke dingen zoals een plakboek. Een nostalgische aanwinst is ook een originele stoel die jaren is gebruikt.
militairen

Feestdagen 1939 in museum

Op zondag 30 november 2014 was vanwege Sinterklaas, Kerst en Oude en Nieuw de tentoonstelling over de mobilisatie van het Nederlandse leger in 1939 en 1940 weer uitgebreid. De komende feestdagen zijn voor veel mensen echte familiefeesten. Daarom is het voor de gemobiliseerde militairen extra moeilijk. Velen van hen krijgen geen verlof om het thuis te vieren. Men probeert het zelf gezellig te maken. Sinterklaas bezoekt de troepen 'ergens in Nederland' maar ook in Tull en ‘t Waal. De veldpost maakt overuren doordat veel militairen cadeaus naar huis sturen en omgekeerd. Weekbladen besteden uiteraard ook extra aandacht aan de militairen ver van huis en aan de moeilijke situatie in Europa. In de tentoonstelling zijn gedichten op rijm, ansichtkaarten en tekeningen te zien van 75 jaar geleden. En natuurlijk gekleurde omslagen van weekbladen met sfeerplaatjes. Hebt u nog foto’s uit de mobilisatieperiode dan maken wij daar graag een kopie van voor de tentoonstelling. Mail naar info@museuminschalkwijk.nl

militairen

Luchtdoelartillerie bij spoorbrug 1939 1940 in museum

De tentoonstelling over de mobilisatie van het Nederlandse leger in 1939 en 1940 is weer uitgebreid. Uit het archief van de gemeente Tull en ’t Waal blijkt dat er in juni en juli 1939 al militairen ingekwartierd zijn in café Landlust. Dat is al ruim vóór de algemene mobilisatie van 28 augustus 1939. Als er bij wordt verteld dat het gaat om militairen van de 117e Batterij Luchtdoelartillerie is dat niet meer zo vreemd. Landlust ligt immers vlak bij de spoorbrug tussen Culemborg en Tull en ’t Waal. Ondertussen heeft een deel van de militairen ook een naam en een gezicht gekregen. De familie Van Leur, destijds eigenaren van het café, heeft aan het museum een foto beschikbaar gesteld. Behalve Jan, Cora en Agnes van Leur staan daar 6 militairen op. Eén van hen is sergeant A van Hul uit St. Pancras, een ander is soldaat Soons uit Limburg. Hebt u nog foto’s uit de mobilisatieperiode dan maken wij daar graag een kopie van voor de tentoonstelling. Mail naar info@museuminschalkwijk.nl

Deze maand is het 75 jaar geleden dat de Nederlandse regering vanwege de oorlogsdreiging in Europa de algemene mobilisatie van leger en vloot afkondigt. Over de aanloop naar de mobilisatie en over de mobilisatie zelf is een tentoonstelling ingericht. Daarbij is zowel aandacht voor militaire zaken als voor de burgers. Mannen die vaak jaren geleden hun dienstplicht hebben vervuld, moeten huis en haard verlaten om voor onbepaalde tijd in werkelijke dienst te treden.

Behalve veel foto’s zijn in de tentoonstelling onder andere ook souvenirs van de mobilisatie, bekendmakingen van het militair gezag en van de burgemeester van Tull en ’t Waal en Schalkwijk te zien. En natuurlijk andere documenten, landkaarten en een origineel uniform.

Laatste kans tentoonstelling Mobilisatie 1939

Op zondag 29 maart was inMuseum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk de tentoonstelling over de mobilisatie van 1939 1940 voor de laatste keer te zien. Vorig jaar was het 75 jaar geleden dat de Nederlandse regering vanwege de oorlogsdreiging in Europa de algemene mobilisatie van leger en vloot afkondigt. Over de aanloop naar de mobilisatie en over de mobilisatie is tot en met 29 maart een tentoonstelling ingericht. Behalve foto’s van gemobiliseerde Schalkwijkers, van ingekwartierde militairen en van Nederlandse militairen zijn in de tentoonstelling ook souvenirs van de mobilisatie te zien. Verder bekendmakingen van het militair gezag en van de burgemeesters van Tull en ’t Waal en Schalkwijk en andere documenten. Dat wordt gecomplementeerd met ansichtkaarten van het Nederlandse leger en met informatie over de Nieuwe Hollandse Waterlinie en over de Grebbelinie.
kerst

Laatste kans tentoonstelling Het Gebouw

Op zondag 25 januari 2015 was Museum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk weer open van 11 tot 4 uur. De tentoonstelling over het voormalige gemeenschapshuis Het Gebouw in Schalkwijk is dan voor de laatste keer te zien. In de tentoonstelling is het bewogen verleden van het dorpshuis te zien. Ooit begonnen als RK Verenigingsgebouw werd het de thuishaven voor vrijwel alle verenigingen in Schalkwijk tot aan de sluiting in 2012. In de tentoonstelling ziet u onder andere foto’s van demonstraties van ESTA en van de fanfare. Vergeet ook niet te komen kijken naar documenten die zijn opgedoken uit de archieven van Het Gebouw en van de gemeente Schalkwijk. Zo is de originele politieverordening van meer dan 70 jaar geleden onderdeel van de tentoonstelling. En wie weet wordt u wel nostalgisch bij het zien van een maquette, van de flessen wijn met het etiket van Het Gebouw of bij de kleding zoals deze werd gedragen door de medewerksters van Het Gebouw. Vergeet ook niet de twee plakboeken met foto’s te komen bekijken.
militairen

Berichten uit de waterlinie in museum

Van september 2013 tot juli 2014 was er van alles te zien over de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Normaal gesproken is het rustig in de Waterlinie. De forten zijn op slot en de fortwachter houdt alles in de gaten. Bij de mobilisatie van 1914 en die van 1939 verandert dat. Grote aantallen militairen bevolken de forten en het omliggende land. Zij willen allemaal laten weten dat het goed met hen gaat of dat zij met verlof komen. Dat is massaal gebeurd. Militairen krijgen instructie om niet op hun kaartjes te vermelden waar zij zijn gelegerd. De vijand kan immers meelezen. Toch zijn er nog verschillende ansichtkaarten van militairen bewaard gebleven met Tull en ’t Waal als verblijfplaats. Behalve kaartjes zijn ook foto’s en wandplaten over de waterlinie te zien.

In het museum is nog meer te zien over geschiedenis en cultuur. Zo is het nieuwe boek “Bomen” van Maria van de Looverbosch te koop over bomen, cultuurhistorie en persoonlijke geschiedenissen. Enkele medewerkers van het museum hebben daaraan bijdragen geleverd.

kerst

Gemeenteverkiezingen in museum Schalkwijk

Op 19 maart 2014 waren de verkiezingen voor de nieuwe gemeenteraad. De verkiezingen en smederijen, dat zijn de thema's in het Dorpsmuseum van Schalkwijk. Het is open op zondag 23 februari van 11 tot 16 uur, op het adres Provincialeweg 70.

Schalkwijker Co Uytewaal heeft de eerste poster ingeleverd. Daarop staat hij, nu aktief aan de uitspanning aan de Trip, met zijn gezicht afgebeeld als "CDA-idol". Ook andere CDA-affiches zijn ingeleverd. Bijvoorbeeld met het (intern omstreden) CDA-verzet tegen de recreatieplas aan de Lek. Officiëel was de gehele CDA-raadsfractie vóór de ontzanding...

De PvdA levert het boekje over 30 jaar in Houten en Schalkwijk. Het gaat hierbij om de doorbraak in de jaren 1977 t/m 2007. In die periode ontstond de PvdA als kleine partij tot - een tijd - de grootste partij met 2 wethouders. Dit boekje over Houten en Schalkwijk is is te lezen in het Dorpsmuseum.
Meer informatie is te vinden www.museuminschalkwijk.nl of andere openingsdata, bijvoorbeeld voor groepen, zijn aan te vragen via info@museuminschalkwijk.nl

Smederijen

Het andere onderwerp, tijdens de opening op de laatste zondag van de maand, zijn de smederijen. Boumans in Tull en 't Waal, Van Ramselaar, Van Hengstum (en daarna Okkerman), het zijn bekende namen in Schalkwijk. Tijdens de laatste opening is materiaal ingeleverd van smid Harrij Kuiper uit 't Goy. Wij doen een poging al dit materiaal de komende tentoonstellingen toe te voegen. Steeds op de laatste zondag van de maand van 11 tot 16 uur op het adres Provincialeweg 70 in Schalkwijk.

kerst

Museum in de war in november 2013

Er is van alles te zien over de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de hervormde kerken van Schalkwijk en Tull en ’t Waal maar ook over Kerstmis.En dat terwijl Sinterklaas nog niet eens in Nederland is aangekomen.
Toch is het museum niet in de war. Nu al aandacht voor Kerst heeft een hele praktische reden. Het museum is alleen de laatste zondag van de maand geopend. Om aandacht te besteden aan Kerstmis resteren dan alleen de laatste zondag van oktober en november.
Verzamelaar Bernhard Weber uit Montfoort laat dan oude spulletjes zien uit zijn uitgebreide verzameling. Bernhard is geen onbekende voor de bezoekers van het museum. Drie jaar geleden was een deel van zijn Sinterklaas verzameling ten toon gesteld. Deze keer zijn er allerlei soorten kerstversiering, boekjes, twee kerststallen en enkele hele oude kerstballen te zien. Om dicht bij de Waterlinie te blijven, zijn er ook kerstafbeeldingen uit de mobilisatietijd.

waalsewetering

Foto's van toen en nu in het museum

Onder de naam “Toen en Nu” liet het museum tot november 2013 foto’s zien van Schalkwijk en Tull en ’t Waal van de afgelopen honderd jaar. Van verschillende situaties zijn ook foto’s van nu te zien. Daaruit blijkt dat veel van vijftig jaar geleden nog steeds geheel of gedeeltelijk is te zien. De modernisering heeft echter ook zijn sporen na gelaten.
michelkerk

Restauratie Michaelkerk in museum

Tentoonstelling 2012

Ter gelegenheid van het afronden van de restauratie van de St. Michaelkerk in Schalkwijk is er een nieuwe tentoonstelling ingericht. Het museum besteedt natuurlijk aandacht aan het kerkgebouw. Zo zijn er drie grote bouwtekeningen van de kerk en foto’s van hoe het was vóór de restauratie. Daarnaast zijn er allerlei documenten en een stuk muur te zien. Het stuk muur is uitgezaagd om verwarming aan te kunnen leggen. Bijzonder is ook een serie foto’s van het interieur van de kerk en van een schoonmaakactie uit 1979. Deze foto’s heeft het museum kunnen verwerven uit de nalatenschap van Pastoor Boerstal. Verder is er aandacht voor activiteiten die in de kerk plaatsvonden. Zo zijn er documenten van het jubilerende Gemengd koor en een instructiekaart met fonetisch uitgeschreven Latijn voor misdienaars.
michelkerk

Michaelkerk 30 jaar geleden bijna afgebrand

Een van de onderwerpen waarover van alles is te zien is de restauratie van de St. Michaelkerk in Schalkwijk. Die is vorig jaar gereed gekomen. Het had ook heel anders kunnen aflopen. Op 28 april 1982 ontstond er brand in het dak van de kerk. Dankzij snel optreden van enkele omwonenden en van de vrijwillige brandweer van Schalkwijk kon de brand echter snel worden gedoofd. Daarom zijn er nu in het museum bouwtekeningen van de kerk en foto’s van hoe het was vóór de restauratie. Daarnaast zijn er allerlei documenten en een stukje originele beschilderde muur te zien. Het stuk muur is uitgezaagd om verwarming aan te kunnen leggen. Bijzonder is ook een serie foto’s van het interieur van de kerk en van een schoonmaakactie uit 1979. Deze foto’s heeft het museum kunnen verwerven uit de nalatenschap van Pastoor Boerstal. Verder is er aandacht voor activiteiten die in de kerk plaatsvonden.
auto miltenburg

Meer dan 2000 jaar geschiedenis

Al ver voor het begin van de jaartelling wonen er mensen in het gebied wat nu Schalkwijk is. Zij wonen op de hoger gelegen stroomruggen langs de Lek. In het museum zijn archeologische vondsten te zien van inheemse volken en Romeinen. Veel recenter, maar ook al weer 100 jour oud, is Kool Transport. Over de geschiedenis van dat bedrijf is ook van alles te zien. En vergeet ook de tentoonstelling over de restauratie van de katholieke kerk van de Heilige Michael. En of dat nog niet genoeg is! Er zijn ook nog foto’s en ansichtkaarten te zien van Schalkwijk en Tull en ‘t Waal van de laatste honderd jaar. Daarop kunt u zien wat er in de laatste tientallen jaren is veranderd, of juist niet.
flipje

Overvloed aan fruit

Op zondag 31 juli 2011 is dorpsmuseum "Dijkmagazijn De Heul" aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk geopend van 11.00 tot 16.00 uur. Dan is er weer speciale aandacht voor de fruitteelt van vroeger en is ook de Flipjeverzameling voor het laatst te zien. De fruitteelt is in Schalkwijk en Tull en 't Waal nog steeds van belang. Vroeger was het nog belangrijker. Daarom is er een kijkdoos (een klein kamertje) ingericht met een speciale tentoonstelling over de fruitteelt in het verleden. Behalve voor de teelt is er ook aandacht voor de verwerking van fruit. Het gave fruit werd uitgezocht en ging naar de veiling. In Schalkwijk noemden ze het uitzoeken van iets mindere kwaliteit kersen vrakken. Dat wrakke fruit ging naar de fabriek. Een van de bekende jamfabrieken was Flipje in Tiel. In het museum zijn ook voorbeelden te zien van een derde manier om gebruik te maken van de overvloed aan zomerproducten. Een kookboek voor het platteland uit 1946 omschrijft het als volgt: "Inmaken is gemakkelijk omdat we op het platteland niet alle vlees en groenten kunnen kopen. Ook voor zieken, die we blij kunnen maken met ingemaakte vruchten. Onze grote zomervoorraad kunnen we zo, voor de winter bewaren."

 

foto zijper museum

Doelmatige verpleging en isolatie

Op zondag 24 april en 29 mei 2011 is in het museum de kijkdoos met het TBC-huisje nog te zien. In het nagemaakte huisje onder andere allerlei verpleegspullen uit Schalkwijk en Tull en 't Waal van de vorige eeuw. Aanleiding is de vondst van een ligbed bij de verbouwing vorig jaar van het Lucashuis in Schalkwijk. Het gebruiksdoel was een raadsel. Uiteindelijk dachten we aan een rustbed voor een TBC-huisje. Die huisjes stonden rond de Tweede Wereldoorlog regelmatig op het platteland. In het houten huisje kon de patiënt verpleegd worden, in de frisse buitenlucht herstellen en zo nodig geïsoleerd liggen om anderen niet te besmetten. Wilt u zien hoe dat er aan toe ging, kom dan kijken in museum Dijkmagazijn De Heul.

 

Sinterklaasspullen in museum

Op zondag 28 november 2010 was in dorpsmuseum 'Dijkmagazijn De Heul' een speciale 'Kijkdoos' op ware grootte te zien met allerlei spullen van Sinterklaas. Sinterklaas is weer in het land. Hij kan niet zelf naar het museum komen maar heeft wel een pak aan ons uitgeleend zodat je dat van dichtbij kunt bekijken. Ook zijn er allerlei spullen uit de verzameling van Bernhard Weber die laten zien hoe Sinterklaas vroeger werd gevierd. Zo zijn er oude boeken over de Sint en boekjes met sinterklaasliedjes. Behalve veel plaatjes en voorwerpen van vroeger waar Sinterklaas op staat, zijn er bijvoorbeeld verschillende koekplanken ten toon gesteld voor het maken van speculaas- en taaitaaipoppen. Je zult zien dat er in de laatste honderd jaar veel is veranderd maar zult toch veel herkennen. Natuurlijk zijn er ook pepernoten Wil je bekijken hoe Sinterklaas vroeger, door je ouders of opa of oma, werd gevierd, kom dan op zondag 28 november naar het museum.

 

Tentoonstellingen

Jaarlijks richt de Stichting Archeologie en Historie een tentoonstelling in.

In 2009 is er een tentoonstelling met Kijkdozen. Elke kijkdoos behandelt een bepaald onderdeel van het Schalkwijkse leven.
Lees meer

Eerdere tentoonstellingen gingen over de school, over vrouwenzaken, over water, over het leven op de boerderij en over de Romeinen.

nederland
foto frans hollander

Oproep 1939 – 1945

Dit jaar is het 65 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Museum Dijkmagazijn De Heul zoekt informatie over de mobilisatieperiode van 1939 – 1940. In Schalkwijk en Tull en ’t Waal wordt er dan druk gebouwd aan de versterking van de verschillende stellingen. Ook hebben we belangstellingvoor de inundaties, mei 1940 en de bevrijding. We zoeken vooral naar foto’s en documenten uit de periode 1939 – 1945. Op de foto’s hoeven natuurlijk niet per se militairen te staan. Het gaat ook om het leven van alledag van de inwoners van Schalkwijk en Tull en ’t Waal. Wilt u foto’s of documenten aan ons uitlenen of wilt u eerst meer informatie, mail dan naar info@museuminschalkwijk.nl.