dijkdoorbraak
dijkdoorbraak

Houten kruiwagen en vakbondsjubileum

Op zondag 26 maart is Museum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk geopend van 11 tot 4 uur. Het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal zijn vooral voorwerpen van de laatste 100 jaar te zien. Dat varieert van een oude houten kruiwagen die is gebruikt bij dijkonderhoud tot een in keramiek uitgevoerde herinnering aan het 60 jarig jubileum van de Bouw- en Houtbond FNV. De herinnering aan het jubileum is een van de vele voorwerpen die in de afgelopen jaren zijn geschonken aan het museum. Veel van de giften zijn nu te zien. De kruiwagen is onderdeel van de tentoonstelling over de grenzen van het Eiland van Schalkwijk.

Het grootste voorwerp in de tentoonstelling is het museumgebouw zelf. Het is in de 19e eeuw gebouwd als Hoofdmagazijn van het Hoogheemraadschap van de Lekdijk Bovendams. In het gebouw lagen de materialen opgeslagen voor het Dijkleger, de dienstplichtige ingezetenen die werden opgeroepen om de dijk te bewaken en te verdedigen in tijden van hoogwater. De verdediging is op militaire leest georganiseerd. Aan het hoofd staat een commandeur. In de 16e en 17e eeuw zijn er dijkdoorbraken bij Schalkwijk en Tull en ’t Waal. Van de dijkdoorbraak bij Tull en ’t Waal in 1624 zijn zowel een schilderij als een prent overgebleven. Reproducties daarvan zijn te zien in de tentoonstelling. Verder o.a. een originele houten kruiwagen, foto’s en originele lederen armbanden gedragen door de manschappen van het dijkleger.

gebogen

Verrassende voorwerpen in museum in Schalkwijk

In het museum zijn voorwerpen voor bezoekers van alle leeftijden. Kinderen mogen spelen met ouderwets speelgoed. Hun ouders en grootouders kunnen herinneringen ophalen aan het leven in vroeger tijden

In de afgelopen jaren heeft het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal veel voorwerpen ontvangen. In regelmatig wisselende tentoonstellingen is daarvan een deel te zien. Zo is er nu een tentoonstelling over nuttige en fraaie handwerken uit de vorige eeuw. Om meer te kunnen laten zien van de giften is er nu ook een speciale tentoonstelling met tientallen meest uiteenlopende giften. Een voorbeeld is het geëmailleerde bord van UTD-veevoeders. Dit laat een verleden zien wat al lang niet meer bestaat. Het bord zat aan de muur van een boerderij aan de Lange Uitweg in Tull en 't Waal waarvan de boer als nevenberoep ook veevoer verkocht. Het merk bestaat niet meer en veevoer wordt tegenwoordig verkocht in bulk door grote bedrijven.

De vrijwilligers van het museum zijn dit jaar bezig met het controleren en fotograferen van de giften. Dat leidt soms tot verrassende ontdekkingen. Zo kregen wij jaren geleden een doosje van bakeliet. Het stond genoteerd als huishoudelijk voorwerp. Zo was het in het verleden gebruikt. De tekst “Kart Vorl. IFH 16/18” laat echter zien dat het een ontstekerdoosje is van een Duitse Veldhouwitser die is gebruikt in de Tweede Wereldoorlog.

gebogen
Voor meer alledaagse en bijzondere voorwerpen uit uw eigen verleden kom zelf kijken in het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

gebogen

2000 jaar geschiedenis

Bij veel mensen is bekend dat de moerassen en woeste gronden waar nu Schalkwijk en Tull en ’t Waal liggen in de twaalfde eeuw zijn ontgonnen. De geschiedenis van de bewoning op de hoger gelegen stroomruggen is echter veel ouder. In het dorpsmuseum van beide dorpen is daarover van alles te zien. Dat begint al met archeologische vondsten vanaf 2000 jaar oud, van Romeinen en inheemse volken. Archeologie is slechts een klein deel van wat er te zien is in het museum. Ongeveer 500 jaar oud zijn de vondsten uit de gracht van het kasteel Schalkwijk. Dat kasteel is er niet meer. In het museum is een grote maquette te zien van het Kasteel. Voor alle kinderen en voor ouderen die hun kindertijd weer opnieuw willen beleven is er speelgoed uit de tweede helft van de vorige eeuw te zien. Met veel speelgoed mag ook echt gespeeld worden. Ook de tentoonstelling “van kruissteek tot naaldkunst” zal veel nostalgische gevoelens losmaken. Zo zijn er allerlei nuttige en fraaie handwerken van de laatste 150 jaar te zien.

Dat het museum wordt gewaardeerd, blijkt uit de selectie van de giften die het museum in de afgelopen jaren heeft gekregen. Van alledaagse voorwerpen die tegenwoordig niet meer zo alledaags zijn tot bijvoorbeeld een maquette annex collectebus van de sporthal die in 1967 in Schalkwijk is gebouwd. Het museumgebouw, voorheen het hoofdmagazijn van het Hoogheemraadschap van de Lekdijk Bovendams, is op zich ook al de moeite waard om te bekijken.

gebogen

Giften: nieuwe tentoonstelling sinds 24 april

Sinds zondag 24 april is in Museum Dijkmagazijn De Heul aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk een nieuwe tentoonstelling te zien: een selectie uit de giften die in de afgelopen jaren zijn ontvangen.

Sinds de oprichting meer dan twintig jaar geleden heeft het museum van inwoners van Schalkwijk en Tull en ’t Waal en omliggende plaatsen meer dan duizend kleine en grote voorwerpen gekregen. Deze voorwerpen worden vaak gebruikt bij tentoonstellingen over een bepaald thema. Deze keer zijn de voorwerpen zelf het thema. In het museum is een kleine selectie te zien. De rieten wieg uit 1906, gevlochten door Kees van Gent van de Achterdijk, is een van oudste voorwerpen. Vergelijkbaar in omvang (groot) en ouderdom is een epidiascoop projector van de firma Liesegang uit Düsseldorf.

Voorwerpen die veel jonger zijn, lijken ook al een eeuw oud. Zo beschikt het museum over een collectie 45 toerenplaatjes die gebruikt zijn op de basisschool in de jaren 80 van de vorige eeuw. De vorm is misschien “verouderd”, de onderwerpen zijn soms echter verrassend actueel. Op een van de plaatjes zingt Martin Brozius, begeleid door de Rijkspolitiekapel, het anti vandalisme lied “Jan Vandaal”.

Voor meer alledaagse en bijzondere voorwerpen uit uw eigen verleden kom zelf kijken in het dorpsmuseum van Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

gebogen

Van kruissteek tot naaldkunst in museum

Vanaf zondag 28 februari is de nieuwe tentoonstelling “Van kruissteek tot naaldkunst” te zien. We kunnen het ons nu nauwelijks meer voorstellen hoe veel werk er in de afgelopen anderhalve eeuw door vrouwen is gestoken in allerlei nuttige en fraaie handwerken. Van geborduurde kleedjes tot versierd linnengoed. Voor gebruik in huis maar ook voor gebruik in de kerk. De verschillende merklappen zullen zeker nostalgische gevoelens losmaken bij veel bezoekers. Het oudste stuk in de tentoonstelling dateert uit 1866 en is gemaakt door Johanna Uyttewaal. Centraal in de voorstelling staat een geborduurde Christus aan het kruis. Hij wordt omringd door van stof gemaakte bloemen. Behalve merklappen en geborduurde schilderijen werden er ook nuttige voorwerpen versierd. Wie heeft er tegenwoordig nog een handdoekenrekje met de geborduurde versieringen en de tekst “Mijn keuken is mijn trots”. Verder in de tentoonstelling onder andere een groot wandkleed met de ark van Noach en afbeeldingen van historische gebouwen zoals de stadspoorten van Culemborg en Tiel. En natuurlijk ook veel naaigerei.

kerst
Het museum biedt de mogelijkheid om snel meer te zien over meer dan 2000 jaar geschiedenis van Tull en ’t Waal en Schalkwijk. Het museum is gevestigd in het voormalige hoofdmagazijn van het Hoogheemraadschap van de Lekdijk Bovendams. Op zich al de moeite waard. De oudste geschiedenis is zichtbaar via archeologische vondsten uit de Romeinse tijd en daarvoor. Dan maakt het museum een sprong naar de zeventiende eeuw met een grote maquette van het Kasteel van Schalkwijk. Meer recent zijn de tentoonstellingen over de Waterlinie en smederijen in Schalkwijk, Tull en ’t Waal en ’t Goy. Uit nog recentere tijd is de tentoonstelling over het in 2012 gesloten cultureel centrum Het Gebouw.
kasteel

Kasteel Schalkwijk herbouwd

Een van de ideeën ter bevordering van het toerisme op het Eiland van Schalkwijk is het herbouwen van de Ridderhofstad Schalkwijk aan de Tetwijkseweg. Dat is inmiddels gelukt! Van bouwverkeer heeft u weinig gemerkt. Het gaat om een schaalmodel van één op honderd dat is gebouwd door een van de vrijwilligers van Museum Dijkmagazijn De Heul. De maquette bestaat behalve uit het kasteel ook uit het omliggende terrein, inclusief grachten en de huidige tuin van Jonkheer Ram. In totaal is de maquette ruim één bij anderhalve meter groot. Het model is onderdeel van de nieuwe tentoonstelling die op eerste paasdag 31 maart 2013 officieel werd geopend om 11.30 uur in het museum aan de Provincialeweg 70 in Schalkwijk.